حواس پرتی و علل و راههای جلوگیری از آن چیست؟


حواس پرتی و علل و راههای جلوگیری از آن چیست؟




    حواس پرتی و علل و راههای جلوگیری از آن چیست؟

پاسخ :


اگر اشتباها اعراب کلمه ای را در نماز مثلا در سوره حمد یا قنوت را اشتباه بخوانیم باید

1:



آیا اگر نام پیامبر(ص) را وسط نماز شنیدیم( نماز واجب یا مستحب) باید صلوات بفرستیم؟

«عدم تمرکز حواس»، موضوعى هست که بسیارى از جوانان، به دلایل مختلفى، از اون رنج مى‏برند.


آیا آثار دکتر شریعتی معتبرند؟ شخصیت ایشان چگونه بود؟ آیا انقلابی بود و آیا شهید شد؟
تمرکز حواس در هر کارى از جمله مطالعه و درس مطالعه- از ضروریات هست.


حجتیه چه گروهی هستند؟ آیا مرحوم کافی جزء حجتیه بوده و با امام خمینی(ره) مشکلی داشته
تمرکز حواس، حالتى ذهنى و روانى هست که در اون تمام قواى حسى، روانى و فکرى انسان، روى موضوع خاصى متمرکز مى‏شود و تضمین نماينده امر یادگیرى و انجام دادن صحیح کارها و رهایى از خطرات احتمالى هست.


آیا می توان بعد از شستسوی سر در غسل و شستشوی سمت راست بدن یک ربع فاصله انداخت؟ یا از
در یک جمع‏بندى کلى، بیشتر افراد به دلایل زیر، با عدم تمرکز فکر و حواس‏پرتى روبه‏رو مى‏شوند: 1.


آیا لخت شدن و بالا و پایین پریدن در عزاداری یا پا برهنه شدن در عزاداری را در روایات داریم؟
کسانى که خود را به انجام دادن کار یا مطالعه درسى مجبور مى‏نمايند؛ در حالى که تمایل درونى چندانى به اون ندارند.


آیا مسجد مقدس تر است یا مدرسه و چرا؟
در این صورت قواى ذهنى و روانى‏شان، به طور خودکار از اون موضوع دور شد، و دچار حواس‏پرتى مى‏گردند.


بعضیها اتصاف مسجد جمکران را به ولی عصر(عج) رد می کنند. آیا شک و شبهه یا خدشه ای به مسجد
اینان ممکن هست مدت‏ها با بى‏علاقگى، کارهایى را اجرا کنند و یا به دنبال درس و رشته تحصیلى خاصى، تلاش‏هایى نمايند و به عبارت دیگر خود را مجبور به انجام دادن اون کار یا مطالعه ببینند! 2.

فشارهاى روانى، از شرایط عمده پراکندگى فکرى هست.

بیشتر افراد در مواجهه با موضوعى، اگر معتقد باشند وقت کافى براى حل اون ندارند و یا توانایى حل مسئله و کسب توفیق را در خود نبینند، دچار نگرانى و اضطراب مى‏شوند و در نتیجه این ترس از شکست، افکار منفى، عدم اعتماد به نفس و خیال‏بافى‏هاى منفى‏گرایانه، توان عمل و ابتکار و خلاقیت را از اونان سلب مى‏کند و به جاى اینکه روى موضوع خاص متمرکز شوند، بر ترس و احتمال شکست خود تمرکز مى‏نمايند و یأس و ناامیدى بر اونها چیره و موجب حواس‏پرتى مى‏گردد.

3.

گاه بعضى از حوادث و اتفاقات، فضاى روانى فرد را دچار اختلال مى‏کند.

مسائلى نظیر اونچه در زندگى شخصى، تحصیلى، خانوادگى، اجتماعى، اقتصادى و ...

رخ مى‏دهد، تمرکز حواس را از بین مى‏برد.

4.

گاهى عدم رعایت بهداشت مطالعه و اصول و قوانین اون و بهره نگرفتن از روش مناسب، باعث خستگى جسمى و روانى شده و آمادگى روانى لازم براى مطالعه و درس را از بین مى‏برد.

در نتیجه احساس بى‏علاقگى و به دنبال اون عدم تمرکز حواس، بر شخص مستولى مى‏شود.

5.

گوناگونى فعالیت‏هاى فرد - به خصوص اگر در توان او نباشد - باعث عدم تمرکز حواس مى‏شود.

راه‏هاى مقابله با شرایط حواس‏پرتى‏ براى مقابله با هر یک از شرایط یاد شده، باید به راه‏کار خاص و مناسب اون توجه کرد.

نکات زیر مى‏تواند به عنوان راه‏کارهاى کلى، مؤثر واقع شود: 1.

در ابتدا و قبل از هر چیز، براى تمام فعالیت‏هاى درسى و غیردرسى، برنامه‏ریزى کنید.

اوقات شبانه‏روز را در یک جدول وقت‏بندى شده - از هنگام بیدارى تا موقع خواب - یادداشت و براى هر کارى، وقت خاص و مناسب معین کنید.

بکوشید طبق همان برنامه تنظیم شده، به فعالیت‏هاى مشخص (کلاس، مطالعه، هستراحت، عبادت، ورزش و ...) بپردازید.

وقت معینى را در طول روز، براى اندیشیدن درباره موضوعات مختلف با تخیلات و افکار مزاحم، اختصاص دهید.

این کار حداقل دو فایده مهم دارد: نظم و انضباط در تمام فعالیت‏ها - حتى در اندیشه‏ها و افکارتان - راه پیدا مى‏کند که خود بسیار ارزشمند هست و نیز اگر افکار مزاحم در غیر وقت معین، به سراغتان آمد و باعث حواس‏پرتى شما شد، مى‏توانید به خود وعده بدهید که وقت اندیشیدن در این باره، فلان وقت خاص و معین هست.

پس براى هر کار و فعالیتى وقتى، مشخص کنید و در اون وقت به هیچ امرى، غیر از اون نپردازید.

2.

اصول و قوانین لازم براى یک مطالعه سودمند را بشناسید و اون را به دقت رعایت کنید.

در اینجا به چند مورد اشاره مى‏شود: الف.

با تبیین هدف خویش از مطالعه و درس خواندن، احساس نیاز و انگیزه براى مطالعه را در خود افزایش دهید.

ب.

به هنگام مطالعه یا حضور در کلاس، از افکار یأس آفرین، کسل نماينده و غیرمنطقى بپرهیزید و همواره امید، قدرت و توانایى را در ذهن خود حفظ کنید.

ج.

هنگام مطالعه یا سر کلاس، کاغذ و قلمى داشته باشید و یادداشت بردارید یا مطالب را خلاصه کنید تا در فضاى روانى درس و مطالعه برنامه داشته باشید؛ نه اینکه به دنبال افکار و ذهنیات خود باشید.

د.

با پیش مطالعه وارد کلاس شوید و پرسش‏هایى که درباره درس به ذهنتان مى‏رسد، بلافاصله از هستاد بپرسید.

به خود اجازه ندهید سؤال مطرح شده، ذهنتان را به خود مشغول دارد و به تدریج از فضاى روانى کلاس خارج شوید.

با این روش ساده، مى‏توانید فرایند تدریجى و محتواى درسى کلاس را پى‏گیرى کنید و خود را در فضاى درسى یا مطالعه برنامه دهید.

ه .

وقت و مکان مطالعه، باید از نظر فیزیکى و روانى، از شرایط مناسب برخوردار باشد و عامل حواس پرتى (نظیر سر و صداها، سرما و گرما و نور کم یا خیلى شدید) از محیط مطالعه حذف شود.

3.

در صورتى که گوناگونى کارها و فعالیت‏هاى غیردرسى، باعث عدم تمرکز مى‏شود، اونها را به حداقل ممکن برسانید و به خود بگویید: در این دوره و وقت، مهم‏ترین وظیفه و کار من، مطالعه و درس‏مطالعهو ارتقاى سطح علمى هست و فعالیت‏هاى جانبى متعدد، مزاحم وظیفه اصلى من هست.

4.

اگر مشکلات شخصى، اجتماعى، خانوادگى و ...

باعث عدم تمرکز حواستان مى‏شود؛ بدانید که: الف.

زندگى فردى هیچ‏کس، خالى از مشکل و ذهن هیچ فردى، به طور کامل خالى نیست.

از طرف دیگر با صِرف فکر کردن و مشغولیت ذهنى درباره چنین مشکلاتى، هیچ دردى دوا نخواهد شد.

پس به خود تلقین کنید که هنگام درس یا مطالعه، ذهن خود را از اون مسائل برهانید.

ب.

به هنگام مزاحمت اون افکار، به خود قول بدهید: در این باره خواهم اندیشید (و وقتى را براى این کار در شبانه‏روز اختصاص دهید).

ج.

در صورت امکان به اتفاق یکى از دوستان خود، مطالعه یا مباحثه کنید.

5.

در صورتى که موضوع یا موضوعات خاص و محدودى، باعث حواس‏پرتى شما مى‏شود، به دنبال راه حل مناسب اون باشید؛ چرا که این در حکم علت عدم تمرکز حواس شما هست.

پس براى مقابله با اون، ابتدا علت و عامل اصلى را شناسایى کنید و در پى حذف یا تقلیل اون برآیید؛ ولى اگر موضوعات مختلف، باعث حواس‏پرتى شما مى‏شود؛ به نکات چهارگانه بالا حتماً توجه کنید.

تمرکز حواس چیست؟ یکى از مهم‏ترین شرایط یادگیرى و یاد سپارى و باز یافت اطلاعات، تمرکز حواس هست.

پايه تمرکز حواس هماهنگى ذهنى هست، یعنى اراده معطوف به هدف؛ و به زبان ساده‏تر، به خود یاد آورى کنیم چه کار یا هدفى را پى مى‏گیریم.

پاسخگو خود به یاد دارد این مسأله در عبادت و نیایش بارها برایش اتّفاق افتاده هست.

هرگز فراموش نمى‏کنم، حدود 22 سال پیش وقتى نوجوان بودم، عدم حضور قلب در نماز یا نداشتن حواس متمرکز بر عبادت نگرانم مى‏ساخت.

این مشکل را با بزرگى که مدرّس قراون بود، در میان گذاشتم.

فرمود: قبل از نیت و تکبیره الاحرام، به خود تلقین کن در این لحظات در برابر مهم‏ترین کار قراردارى و باید اون را در مدّت معیّن و شرایط خاص به نحو احسن اجرا کنى.

در وسط عبادت و نماز هم چند بار به خودیاد آورى کن.

سپس مدتى این رفتار یا تلقین درونى مى‏گردد.

سپس تمرین دوم را انجام بده و اون تامل بر کلمات و عبارات نماز یا دعا هست.

بنده سال‏ها هست از این تجربه گرانبها هستفاده مى‏کنم و لذّت مى‏برم.

نتیجه بحث تا این‏جا چنین هست: اگر ما حواس خود را براى انجام کارى هماهنگ کرده، به اون کار معطوف کنیم، تمرکز حواس ایجاد کرده‏ایم و هر چه تمرکز بیش‏تر باشد، یادگیرى دقیق‏تر و کامل‏تر و ماندگارتر خواهد بود.

تمرکز کم به گسستگى مطالب و بى‏نظمى ذهنى و آشفتگى روانى و فراموشى مى‏انجامد.

شرایط ایجاد تمرکز حواس‏ 1.

قصد تا انگیزه و نیاز به چیزى نباشد، تمرکز حواس و توجّه به اون امر دقیق نخواهد بود.

براى اون که به چیزى توجّه پیدا کنیم، باید انگیزه‏اى نسبت به اون در ما پدید آید.

در خصوص امور درسى و تحصیلى مقاصدى چون پیشرفت، موفقیت، رقابت سالم، اتمام تحصیل، یافتن شغل، مقام و منزلت اجتماعى، رفع نیازهاى مادّى زندگى، ازدواج و...

مى‏تواند موجب تمرکز حواس گردد.

2.

وقت و مکان و شرایط مطالعه‏ مطالعه منظم در وقت‏هاى تعیین شده در مکان ویژه این کار، به شرط تداوم، در ایجاد تمرکز تأثیر به سزا خواهد داشت.

وقتى در مکان تعیین شده یا مثلاً پشت میز کار خود برنامه گرفتیم، به آرامى تمرکز در ما شکل مى‏گیرد.

البتّه اگر شرطهاى زیر رعایت شود: الف) لَم ندهیم.

ب) از شل شدن بیش از حد عضلات جلوگیرى کنیم.

ج) از پوشش خواب و راحتى بهره نگیریم.

د) ارتباط خود را با دنیاى خارج قطع کنیم.

ه) گرماى مکان مطالعه را طبیعى و متوسط نگهداریم.

و) از سر و صدا دورى کنیم.

ز) از برنامه‏هاى تلویزیونى دور بمانیم.

3.

پرهیز از خیالبافى‏ خیالبافى، غرق شدن در خاطرات گذشته و یاد کرد مشکلات از شرایط مُخلّ تمرکز هست و سراغ مطالعه گرانى مى‏آید که مجال لازم را به اون‏ها مى‏دهند.

عبادت ارجمند و مطالعه هدفمند اجازه خیال بافى نمى‏دهد.

4.

تعارض انگیزه‏ها براى نداشتن تمرکز حواس، باید به بلا تکلیفى خود پایان دهیم؛ از میان انگیزه‏هاى مختلف و متنوعى که ما را احاطه کرده‏اند، با انتخاب درست، یکى را برگزینیم و بقیه را به حاشیه ذهن برانیم.

5.

مرور ذهنى‏ مرور فعالیت قبل از انجام اون که اصطلاحاً نقشه ذهنى خوانده مى‏شود، تمرکز زا هست؛ چنان که آغاز کار با اضطراب و بدون برنامه و مقدمه تمرکز زدا هست.

وقتى سیر فعالیت علمى را در ذهن به سرعت مرور مى‏کنیم، آموخته‏ها و اطلاعاتِ نهفته در حافظه دراز مدّت به صفحه هشیار حافظه حاضر مى‏شوند و در نتیجه براى تمرکز حواس در یادگیرى، آمادگى فزون‏تر به دست مى‏آوریم.

تمرینات تقویت حافظه و تمرکز بسیار سومند هست.

این تمرینات بارها در کارگاه‏هاى فراوان به فراگیران آموزش داده شده و به رضایت بسیار اون‏ها انجامیده هست.

مطالعه اون مى‏تواند خوانندگان را در موفقیت بیش‏تر تحصیلى یارى دهد.

در این نوشتار یاد کرد نکات زیر کافى مى‏نماید: الف) متخصصان فراروان (eracognation) معتقدند بهترین روش، براى یادگیرى بهتر و دقّت بیشتر، برخورد سؤالى با موضوع، متن یا محتواى مورد مطالعه هست.

ب) تمرکز، تابع مستقیم نوع حافظ هست.

در مقاله شماره‏هاى بعدى پرسمان از انواع حافظه بحث خواهد شد.

ج) مطالعه چند کتاب در این زمینه سودمند هست؛ از جمله کتاب مدیریت وقت، اثر لوتار جى سى ورت (ترجمه توکلى نیا) و کتاب 57 راه براى تقویت حافظه

برگرفته از پرسمان

پرسمان در تاریخ 5 اسفند ماه سال 1389 در ساعت 04:26 ب.ظ به این سوال جواب داده هست.


76 out of 100 based on 66 user ratings 1066 reviews